Hoe verder ….

De afgelopen 3,5 jaar is intensief samengewerkt in 15 IBP Vitaal Platteland gebieden. De gebiedspartners gaan ook de komende jaren volop verder met de uitvoering van hun gebiedsprogramma’s. Ter inspiratie en stimulans geven we vanuit het IBP VP-programmateam graag enkele tips en suggesties mee!

#hoeverder2021

Bouwen aan een doorlopende interbestuurlijke gebiedsagenda


Met het IBP Vitaal Platteland hebben we gewerkt aan een gebiedsagenda met de vier overheden en partners uit het gebied. We pakken nu door en bouwen aan een doorlopende interbestuurlijke gebiedsagenda. Daarvoor is lef nodig om bij concurrerende sectorale doelen keuzes te maken vanuit de integrale gebiedsopgave. Dat betekent daarnaast ook dat we dynamisch kunnen en durven programmeren, in plaats van subsidiepotten na te jagen. De inhoud voorop, de organisatie op de bagagedrager.

Van afstemmen naar gelijkwaardig samenwerken


Samenwerking op basis van gelijkwaardigheid is de formule tot succes. We stoppen met ieder voor zich af te stemmen. We gaan verder met gelijkwaardig samenwerken met alle gebiedspartners. We benoemen de meerwaarde van de ander, geven elkaar de ruimte en zijn scherp op wat we van anderen nodig hebben. Stel elkaar regelmatig de hulpvraag: zijn wij één team en halen we het beste in elkaar naar boven?

Van de verdiepingen af, de trappenhuizen in


Werken als één overheid vraagt om van je eigen etage af te komen en het Thorbeckiaanse trappenhuis in te gaan. Om elkaar te ontmoeten en gezamenlijk te zoeken naar richtinggevende kaders en elkaar te bevragen of de opgaven worden opgelost. In het trappenhuis vinden we een schat aan kennis en ervaringen: we leren collectief door het delen van problemen en oplossingen, samen te experimenteren en de uitvoeringspraktijk terug te leggen op de Haagsche beleidstafels. Verbindingen tussen de departementen leggen en werk maken van ‘werken als één Rijk’ zou een grote impuls zijn om het proces in de regio te versnellen. Daarnaast is het nodig om naar de burgers en ondernemers in een gebied als één overheid op te treden.

Durf te dromen en heb lef om te gaan realiseren: inspiratie en verhalen zijn nodig!


Verbeeldingskracht helpt om de keuzes inzichtelijk te krijgen en geeft letterlijk kleuring aan de agendering bij concurrerend ruimtegebruik. Bij het IBP VP heeft een gebied narratief erg geholpen in het scherp krijgen van de eigenheid van het gebied en de opgaves die er liggen. Ambities komen zo gezamenlijk tot leven. Eerst het waarom invullen met elkaar (stip op de horizon) en niet direct in de hoe schieten (projecten draaien). Samenwerking gebaseerd op regionale verhalen en persoonlijke ervaringen geven vertrouwen en energie voor de uitvoering en het maken van lastige keuzes. Slim beginnen (wel vooraf en tijdens proces nadenken, maar niet afwachten tot alles duidelijk is), ook als je nog niet helemaal weet hoe alles in elkaar past.

Voorbij de grenzen: instrumenten aanpassen aan opgavegericht werken


Er is een ander financieel en juridisch instrumentarium nodig dat gebaseerd is op gelijkwaardigheid, de opgaven centraal stelt en ruimte biedt aan regionale doelen en vooral experimenteerruimte. Als samenwerkende overheden andere partijen willen betrekken en in de actieve modus willen krijgen, moeten zij over voldoende middelen kunnen beschikken om die partijen hiertoe te kunnen stimuleren. Een gezamenlijk budget en interbestuurlijke werkteams zijn van essentieel belang als smeerolie om de samenwerking te effectueren.

Ruime kaders, regionale uitvoeringsruimte en leren door doen


Bij het in gang zetten van de transities in het landelijk gebied, inpassingsvraagstukken, nieuwe verdienmodellen of andere marktordeningen, bestaat er geen ultieme volgordelijkheid of duidelijkheid over wie aan zet is. Wat de gebieden nodig hebben, zijn duidelijke kaders vanuit het Rijk, die ruimte laten voor de uitvoering. Er is onderweg voldoende corrigerend vermogen nodig om een ingeslagen weg bij te sturen. Leren door te doen en daar consequenties aan verbinden met elkaar.

Hitteschild voor gebiedsproces


Geef als bestuurders en managers ruimte en tijd aan medewerkers om met andere overheden én bewoners, ondernemers en NGO in gesprek te gaan over opgaven, visie en aanpak. Samenwerken betekent ook loslaten van volledige zelfstandigheid, elkaars taal verstaan en vertrouwen op te bouwen. Bestuurders en managers vormen het broodnodige hitteschild om dit gebiedsproces op gang te helpen en de ‘grenswerkers’ steun te bieden.

Hete aardappels zijn een bron van innovatie


Bouw vertrouwen op en durf met elkaar in gesprek te gaan als het gaat schuren of wringen. Stel oordelen uit en bevraag elkaar. Daar waar het schuurt of er tegenstellingen te groot lijken, daar ligt de weg naar verandering en innovatie. Stel het niet uit, maar zet het direct op de agenda. Kleine betekenisvolle stappen -small wins- met elkaar zetten, biedt een uitweg uit de moeilijke kwesties.

Deel via